ΒΟΥΛΗ Επί του ... Περιστυλίου

ΑΦΙΕΡΩΜΑ | ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

22 ΤΕΥΧΟΣ_ 093 Η αναθεώρηση του Συντάγματος εντάσσεται στην συνταγματική πολιτική, που αποτελεί υπο σύνολο της ευρύτερης πολιτικής. Ως εκ τούτου οι όποιες προτάσεις, από όπου και αν εκπο ρεύονται, είναι εξ ορισμού νομικοπολιτικές και όχι στενά επιστημονικές . Κατ’επέκτασιν, τον τελευταίο λόγο τον έχουν, ευλόγως, οι πο λιτικές δυνάμεις. Με δεδομένο λοιπόν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα Έκτο, εξορθολογισμός των ρυθμίσεων που σχετίζο νται με την ψήφο των ευρισκομένων εκτός επικρα τείας πολιτών (άρθρα 51 παρ. 4 και 54 παρ. 4 Συντ.) έτσι ώστε να προβλέπεται (α) η δυνατότητα για επιστολική ψήφο αυτών (και μόνον) των πολιτών, καθώς και (β) αντιπροσώπευση αυτών των πολιτών σε τρεις ειδικές εκλογικές περιφέρειες (Ευρώπης, Αμερικής, Ωκεανίας) από αριθμό βουλευτών που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι και ο οποίος θα δια μορφώνεται σε συνάρτηση με τον αριθμό εκείνων που ψήφισαν. Έβδομο, μείωση του αριθμού υπογραφών που απαι τούνται στη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία (άρθρο 73 παρ. 6 Συντ.) από πεντακόσιες χιλιάδες σε εκατό χιλιάδες. Όγδοο, προσθήκη στο άρθρο 44 παρ. 2 υποχρεωτι κής προκήρυξης δημοψηφίσματος επί όλων των θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Βουλής (εκτός από θέματα που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό και εκτός της συνταγματικής ανα θεώρησης) εάν παρουσιαστούν στον/στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας ένα εκατομμύριο υπογραφές που ζητούν τέτοιο δημοψήφισμα. Ένατο, πρόβλεψη στο άρθρο 68 παρ. 2 Συντ. ότι στη σύνθεση των εξεταστικών επιτροπών που συγκρο τούνται κατόπιν πρωτοβουλίας της κοινοβουλευ τικής μειοψηφίας το κυβερνών κόμμα δεν θα έχει πλειοψηφία. Δέκατο, μεταβολή της διαδικασίας επιλογής των προσώπων που στελεχώνουν τις ανώτατες θέσεις της Δικαιοσύνης (άρθρο 90 παρ. 5 Συντ.) έτσι ώστε τα πρόσωπα αυτά να επιλέγονται έπειτα από (α) πρόταση επιτροπής στην οποία θα συμμετέχουν οι πρόεδροι των τριών ανωτάτων δικαστηρίων, οι Γιώργος Χ. Σωτηρέλης Θέσεις και προτάσεις για την Συνταγματική Αναθεώρηση Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

πρόεδροι των τριών μεγαλύτερων δικηγορικών συλλόγων και ένας εκπρόσωπος της Εθνικής Επιτρο πής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, (β) απόφαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής που θα λαμβάνεται με πλειοψηφία τριών πέμπτων και (γ) έκδοση σχετικού προεδρικού διατάγματος. Επίσης, εισαγωγή στο άρθρο 88 Συντ. απαγόρευσης διορισμού πρώην δικαστών ως μελών Ανεξάρτητων Αρχών ή σε άλλη δημόσια θέση επί μία πενταετία από την αφυπηρέτησή τους. Ενδέκατο, μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής των μελών Ανεξάρτητων Αρχών από τη Διάσκεψη των Προέδρων στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφά νειας της Βουλής. Δωδέκατο, τροποποίηση του άρθρου 86 του Συντάγ ματος, έτσι ώστε η κίνηση ποινικής δίωξης και η δι εξαγωγή προανάκρισης για ποινικές ευθύνες υπουρ γών και υφυπουργών να απεξαρτηθεί πλήρως από τη Βουλή και να ανατεθεί σε δικαστικό συμβούλιο στο οποίο θα συμμετέχουν ανώτεροι δικαστές. Κρίνω πά ντως επιθυμητή τη διατήρηση της αρμοδιότητας του Ειδικού Δικαστηρίου για τη διεξαγωγή ανάκρισης και για την εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων, υπό τον όρο όμως ότι θα έχει μεταβληθεί ο τρόπος διορισμού της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων κατά τα ανωτέρω. Δέκατο τρίτο, εκσυγχρονισμός των ρυθμίσεων των άρθρων 14 και 15 του Συντάγματος με σκοπό τη διευ κόλυνση της ελεγκτικής λειτουργίας των ΜΜΕ. Ο εν λόγω εκσυγχρονισμός θα μπορούσε να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, απάλειψη της παρ. 1 του άρθρου 15 (όπως ενδεχομένως και των παρ. 3 και 4 του άρθρου 14), συμπερίληψη του διαδικτύου στη γενική κατο χύρωση της ελευθερίας έκφρασης και εισαγωγή

ρυθμίσεων που θα εξειδικεύουν τις εγγυήσεις της δημοσιογραφικής ελευθερίας (με προβλέψεις για το δημοσιογραφικό απόρρητο, τη συντακτική ανε ξαρτησία στην εσωτερική λειτουργία των ΜΜΕ, το δικαίωμα των δημοσιογράφων να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες τηρούμενες από δημόσιες Αρχές και την προστασία των δημοσιογράφων από φυσικές επι θέσεις ή από καταχρηστικές αγωγές). Αποσαφήνιση επίσης της συνταγματικής υποχρέωσης του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης να διασφαλίζει την τήρηση της πολιτικής πολυφωνίας από τα ενημερω τικά προγράμματα κάθε τηλεοπτικού σταθμού εθνι κής εμβέλειας και πρόβλεψη δωρεάν προεκλογικής προβολής των κομμάτων από τους ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Δέκατο τέταρτο, πρόβλεψη στο άρθρο 16 δυνατό τητας ίδρυσης μη κερδοσκοπικών ιδιωτικών πανε πιστημίων, με «ισχυρή» επιφύλαξη νόμου η οποία θα υποχρεώνει τη Βουλή να θεσπίσει κριτήρια ποιότη τας των προγραμμάτων σπουδών, αποτελεσματικές εγγυήσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας των διδα σκόντων και αυτοδιοίκηση αυτών των ιδρυμάτων με αποφασιστική συμμετοχή των μελών του ακαδημαϊ κού τους. Κρίνω, τέλος, σκόπιμη προκαταρκτική δήλωση των κομμάτων της σημερινής αντιπολίτευσης ότι δεν θα παράσχουν δυνατότητα συγκέντρωσης πλειοψηφιών τριών πέμπτων στην παρούσα Βουλή για τις προτά σεις αναθεώρησης των σχετικών συνταγματικών διατάξεων, έτσι ώστε τέτοια πλειοψηφία να απαι τείται στην αναθεωρητική Βουλή. Τέτοια κίνηση θα βοηθήσει τον απεγκλωβισμό του αναθεωρητικού δι αλόγου από καχυποψίες σχετικές με τη στρατηγική των κομμάτων.