ΒΟΥΛΗ Επί του ... Περιστυλίου

τῆς Δημοκρατίας, κατὰ τὸ συζητούμενον Σύνταγμα εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δώσῃ τὴν ἐντολὴν εἰς τὸν Αρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας, τούτου δὲ μὴ ὑπάρ χοντος, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν Αρχηγὸν τοῦ σχετικῶς πλειοψηφούντος Κόμματος. Καὶ μόνον ἐὰν καὶ αὐτὸς ἀποτύχῃ, τότε ἀνακύπτει τὸ δικαίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας νὰ δώσῃ τὴν ἐντολὴν εἰς ἐκεῖ νον, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κρίσιν του, θὰ δυνηθῇ διὰ τῆς συνεργασίας τῶν Κομμά των, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλειοψηφίαν. «Εἂν καὶ αὐτὸς ἀποτύχῃ, νὰ ἀποφασίσῃ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς. Ὁ Βασιλεὺς εἶχε τὸ δικαίωμα κατὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952, νὰ ἀκυρώσῃ νόμον ψηφισθέντα ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀρνούμενος τὴν δημοσίευσίν του. Ο Πρό εδρος τῆς Δημοκρατίας ἔχει ἁπλῶς τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπέμψῃ τὸν νόμον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοῦτο εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, διότι θὰ εἶναι μωρός, ἐὰν ἔλθῃ ἄνευ λόγου, εἰς ρῆξιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πλειοψηφίαν. Ἐὰν ὅμως ὑφίσταται μία ἐξαίρε τική, ἐθνικῶς κρίσιμη περίστασις, τότε ὁ Πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπέμψῃ τὸν νόμον εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ὡστόσο δύ ναται νὰ τὸν ἐπιβάλῃ μὲ τὰ 3/5 τῆς πλειοψηφίας της. Ὁ Βασιλεὺς λοιπὸν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώνῃ νόμον ἀρνούμενος τὴν δημοσίευσίν του, ὁ δὲ Πρό εδρος τῆς Δημοκρατίας ἔχει ἁπλῶς τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπέμψῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα νόμον, προστατεύ ων οὕτω τὴν Αντιπολίτευσιν καὶ τὴν μειοψηφίαν ἐναντίον τῶν ὑπερβασιῶν τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ποῦ εὑρίσκον ται λοιπόν, αἱ ὑπερεξουσίαι; Εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952, εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν κυβερνητικόν σχέδιον; Αλλωστε, ὅπως γνωρίζετε, τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952 καὶ ἐψηφίσθη καὶ ἐδημοσιεύθη ἀπὸ τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου. Διατὶ δὲν ἐνοχλοῦντο τότε ἀπὸ τὰς ἀπερι ορίστους ἐξουσίας τοῦ Βασιλέως καὶ ἐνοχλοῦνται τώρα ἀπὸ τὰς περιωρισμένας ἐξουσίας τοῦ Προέ δρου της Δημοκρατίας; Ὁ κ. Μαῦρος ὁμιλῶν περὶ τῶν ἐξουσιῶν τοῦ Προέ δρου τῆς Δημοκρατίας, εἶπεν καὶ ὡρισμένα πράγμα τα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Εἶπε δηλαδή, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπογράφῃ Διατάγματα ὀργανωτι κά. Αλλά, ὅπως γνωρίζετε, τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας δὲν εἶναι αὐτόνομον. Τὰ διατάγματα αὐτὰ ὑπογράφει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ προσυπογράφει ὁ Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Μαύρος, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δη μοκρατίας ἔχει τὸ δικαίωμα, ἀπούσης τῆς Βουλῆς, νὰ κηρύσσῃ στρατιωτικὸν νόμον ἐπὶ δίμηνον. Αλλὰ τὸ σχέδιον τοῦ συντάγματος λέγει, ὅτι αὐτὸ τὸ πράτ τει μετὰ εἰσήγησιν καὶ ὑπογραφὴν τοῦ Πρωθυπουρ γοῦ. Συνεπώς, δὲν εἶναι αὐτόνομον τὸ δικαίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Εἶναι δικαίωμα τῆς Ἐκτελεστικῆς Έξουσίας, ἡ ὁποία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶναι δικέφαλος : Ὁ Πρόεδρος της Δημοκρα τίας καὶ ἡ Κυβέρνησις.

Ηλίας Ηλιού

Θὰ ἠδυνάμην νὰ μνημονεύσω καὶ τὰς ἐξουσίας, τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ Πρόεδροι Δημοκρατίας ἄλλων Δυτικών Χωρῶν, ὅπως τῆς Γαλλίας, τῆς Φινλανδί ας, τῆς Ἰσλανδίας, ὅπου ὁ Πρόε δρος τῆς Δημοκρα τίας ἔχει πολὺ εὐρύτερα δικαιώματα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δίδει τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον εἰς τὸν ἰδικόν μας. Δὲν θέλω βέβαια νὰ φέρω ὡς παράδειγμα τὸ Γαλλικόν Σύνταγμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἦσαν ἴσως δικαιολογημένοι οἱ χαρακτηρισμοὶ τοῦ κ. Μαύρου. Διότι, ὅπως γνωρίζετε, τὸ Γαλλικόν Σύνταγμα, ἀνα γνωρίζει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας ἐξου σίας ἀπεριορίστους, μέχρι καὶ τοῦ δικαιώματος νὰ κηρύσση δικτατορίαν. Διότι, ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἐν Γαλλία έχει δικαίωμα να ·ἀναστέλῃ κατὰ τὴν κρίσιν του ἐπ ἀόριστον τὴν ἰσχὺν τοῦ Συ ντάγματος σημαίνει, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ κάμῃ δικτατορίαν. Δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ Γαλλικὸν παράδειγμα, πρῶτον, διότι ἀποτελεῖ μοναδικὸν φαινόμενον εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ιστορίαν καί, δεύτερον, διότι δικαιώνει τὰς ἀπόψεις καὶ τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοῦ κ. Μαύρου. Αὐτὰ

ὅμως ἰσχύουν εἰς τὴν Γαλλίαν, δὲν ἰσχύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Η αντιπολίτευση θέλει διακοσμητικό πρόεδρο Κύριοι Βουλευταί, ἡ Αντιπολίτευσις ἔχει βέβαια τὸ δικαίωμα νὰ θέλη Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, δι ακοσμητικόν πρόσωπον, μὲ μόνην ἴσως ἀρμοδιό τητα να ἐγκαινιάζῃ ὅπως λέγεται εἰς τὴν Γαλλίαν εκ θέσεις χρυσανθέμων. Δὲν ἔχει, ὅμως, τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸ κυβερνητικόν σχέδιον, δίδει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας ὑπερεξουσίας. Τοῦ δίδει ἁπλῶς, τὰς ἐξουσίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ ἐκπληρώνῃ τὴν ἀποστο λήν του. Η δὲ ἀποστολή του Προέδρου της Δημο κρατίας, Αρχηγοῦ τοῦ Κράτους, συνίσταται εἰς τὸ νὰ ρυθμίζῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματος, ἐναρ μονίζων τὰς σχέσεις Κυβερνήσεως καὶ Βουλῆς καὶ τὰς σχέσεις Βουλῆς καὶ Εκλογικοῦ Σώματος. Πῶς, ὅμως, εἶναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, νὰ ἀσκήσῃ τὸν ρυθμιστικόν του ρόλον, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰς πρὸς τοῦτο ἐξουσίας;»

31

ΜΑΪΟΣ 2025