ΒΟΥΛΗ Επί του ... Περιστυλίου

ΑΦΙΕΡΩΜΑ | ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΑΡΘΡΑ | ΠΡΩΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

Του Σωτήρη Χατζηγάκη Τέσσερα ερωτήματα - προτάσεις για την αναθεώρηση του Συντάγματος

αποδοχής. Απαιτείται, λοιπόν, η άμεση εκλογή από τον λαό, ώστε να αποκτήσει ο θεσμός ευρεία πολι τική νομιμοποίηση. Πριν ωστόσο την προσφυγή στις κάλπες, θα πρέπει να επιχειρηθεί η ψήφιση από τη Βουλή με δύο διαδοχικές ψηφοφορίες, η πρώτη με 200 ψήφους και η δεύτερη με 180, εφόσον η πρώτη Ο απεγκλωβισμός της Δικαιοσύνης από παρεμβάσεις της Εκτελεστικής εξουσίας, που δυνητικά τη χρησι μοποιεί αυθαίρετα και ως νομιμοποιητικό της προ κάλυμμα σε ορισμένες παρατυπίες ή επιλογές της. Με βάση τη σκέψη αυτή έχει ωριμάσει πλέον η ιδέα, ότι η ηγεσία των Ανωτάτων Δικαστηρίων δεν πρέπει να διορίζεται από την εκάστοτε Κυβέρνηση, ώστε να μην δημιουργούνται επικίνδυνες εξαρτήσεις. Κατά την άποψή μας η ευθύνη επιλογής θα πρέπει να ανατεθεί εξ’ ολοκλήρου στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Το γεγονός αυτό θα εξασφαλίσει τον απε γκλωβισμό των δικαστών από την εκτελεστική εξου σία. Οι ενστάσεις που διατυπώνονται από μερικούς, ότι μπορεί σ’ αυτή την περίπτωση να δημιουργηθεί «κράτος δικαστών», αποδυναμώνονται δυνητικά εν μέρει με την ίδρυση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Είναι αναγκαία, επίσης, η επέκταση του ασυμβίβα στου του δικαστικού λειτουργήματος, στην εκτέλεση καθηκόντων διοικητικών, ανεξάρτητων αρχών κ.λπ., πριν την παρέλευση 5ετίας από την συνταξιοδότη σή τους. Κι αυτό διότι είναι φανερό ότι η ανάθεση τέτοιων καθηκόντων σε δικαστή, αφενός μεν προ σκρούει στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών, αφε τέρου δε δημιουργεί επικίνδυνες εξαρτήσεις με την εκάστοτε εκτελεστική εξουσία, τραυματίζοντας έτσι το κύρος της Δικαιοσύνης. Η απαγόρευση συμμετο χής των δικαστικών λειτουργών στην Κυβέρνηση και σε όργανα εξουσίας, πρέπει να διαρκεί επί μια πεντα ετία από την κανονική λήξη της θητείας τους. Η Δι καιοσύνη δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί από κανένα στέλεχός της ως εφαλτήριο πολιτικών φιλοδοξιών, ούτε πρέπει να είναι χώρος εγγραφής υποθηκών ή απόκτησης οικονομικής ωφέλειας. 3. Το εκλογικό μας σύστημα Σημαντικό μέρος ευθύνης για την κακοδαιμονία της πολιτικής πορείας του τόπου, έχει και το ισχύον από δεκαετίες εκλογικό σύστημα του σταυρού προτίμησης. Από την άλλη μεριά η εκλογή Βουλευτών αμιγώς με λίστα, ενέχει κινδύνους, όπως επί παραδείγματι την ενδεχόμενη αδιαφορία των πολιτικών για τα τοπικά θέματα, και κυρίως τις πιθανές αυθαιρεσίες της κομματικής ηγεσίας να βάλει στο ψηφοδέλτιο τους πιστούς της και όχι τους αξιότερους. Τα μειονεκτή ματα των δύο αυτών εκλογικών συστημάτων εξο βελίζονται με την θέσπιση ενός μικτού συστήματος κατά το Γερμανικό πρότυπο. Για να εξαλειφθούν, λοιπόν, οι δικαιολογημένες υπο ψίες σκόπιμων παρεμβάσεων, κρίνεται αναγκαία η θέσπιση σε συνταγματικό επίπεδο διάταξη που θα ορίζει ένα πάγιο εκλογικό σύστημα που θα προσιδιά αποβεί άκαρπη. 2. Η Δικαιοσύνη

Πρώην υπουργού

Γεννιούνταιμια σειρά ερωτημάτων που η απάντη ση τους θα προσδιορίσει δυνητικά το στίγμα και το μέγεθος των επιδιωκόμενων μεταβολών. Ερώτημα πρώτο: Τι είδους πολίτευμα θέλουμε; Μια ισορρο πημένη Δημοκρατία με ανεξάρτητους ρυθμιστικούς μηχανισμούς ή μια Δημοκρατία κατ’ ουσίαν χωρίς επιδιαιτητικά του πολιτεύματος; Ερώτημα δεύτερο: Είμαστε έτοιμοι για τομές στη Δι καιοσύνη; Θέλουμε η δικαιοσύνη να αποτελέσει ξανά το οχυρό της Δημοκρατίας, να απεξαρτηθεί από τον εγκλωβισμό της εκτελεστικής εξουσίας με τις ποι κίλες παρεμβάσεις της; Ερώτημα τρίτο: Ήρθε άραγε η στιγμή για ένα θαρρα λέο βήμα αλλαγής του εκλογικού μας συστήματος; Τα ανωτέρω ερωτήματα ακολουθούνται από τις κα τάλληλες -κατά την άποψή μας- προτάσεις, οι οποίες περιληπτικά είναι οι εξής: Ο Πρόεδρος Δημοκρατίας πρέπει να είναι ο πραγμα τικός ρυθμιστής του πολιτεύματος. Με το σημερινό συνταγματικό καθεστώς ο καθορισμός της θέσης του κάθε κόμματος για την ψήφιση Προέδρου Δημο κρατίας, εξαρτάται άμεσα από τα κομματικά οφέλη που μπορούν να προκύψουν και από τα κάθε είδους ανταλλάγματα. Για να αποδοθεί στον θεσμό του Προέδρου της Δη μοκρατίας η πρέπουσα βαρύτητα και να σταματήσει η χρησιμοποίησή του ως πρόκριμα για τακτικούς κομματικούς ελιγμούς, είναι αναγκαία η ριζική διαφο ρετική αντιμετώπιση του θεσμού ώστε να μπορεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν’ ασκεί το συνταγματικό του έργο με κύρος κι ανεξαρτησία. Το αποτέλεσμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης του 1986, ήταν όχι απλά ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων του Προέ δρου της Δημοκρατίας, αλλά η ουσιαστική μεταφο ρά τους στον άλλο πόλο της εκτελεστικής εξουσίας, τον Πρωθυπουργό. Γι’ αυτό είναι σκόπιμο να αποδοθούν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ουσιαστικές αρμοδιότητες, οι οποί ες αφαιρέθηκαν με την αναθεώρηση του 1986, όπως η δυνατότητα να προκηρύσσει δημοψήφισμα απευθυ νόμενος στο λαό χωρίς την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η δυνατότητα ν’ απευθύνει διαγγέλματα χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Πρωθυπουργού και να διαλύει τη Βουλή όταν υπάρχει προφανής δυσαρ μονία μεταξύ Κυβερνήσεως και λαϊκής βουλήσεως. Σύμφωνα, όμως, με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, οι αυξημένες αρμοδιότητες πρέπει να επιβάλλονται με την ψήφο του λαού, ώστε να τυγχάνει ευρείας

ζει με το γερμανικό σύστημα και θα μπορεί να εκλέ γει Κυβέρνηση με ποσοστό άνω του 40%. Θα προσθέταμε τρεις ακόμη ρυθμίσεις που θεωρού με αναγκαίες να περιληφθούν στο νέο Σύνταγμα. Η πρώτη αφορά στο «πόθεν έσχες» των πολιτικών προσώπων και γενικότερα των Δημοσίων Λειτουρ γών. Με τις σημερινές διατάξεις εξετάζεται ως γνωστό μόνο το «έσχες». Θα έπρεπε ωστόσο να διε ρευνάται και το «πόθεν» και κυρίως αυτό. Διότι, είναι ιδιαίτερα προκλητικό το φαινόμενο να ζουν πλουσι οπάροχα, πολυτελή και ως μεγιστάνες Δημόσιοι Λει τουργοί και Βουλευτές και ταυτόχρονα να δηλώνουν εισοδήματα μικρομεσαίας αστικής οικογένειας!!! Άλλωστε θα πρέπει να αιτιολογηθεί και να νομιμο ποιηθεί απέναντι στην κοινή γνώμη το πως πολλοί δημόσιοι λειτουργοί και πολιτικοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους δημιούργησαν τεράστιες εξουσίες, τη στιγμή μάλιστα που ποτέ δεν άσκησαν κάποια κερδοφόρα εργασία. Η διαφάνεια αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο επιβί ωσης του πολιτικού μας συστήματος, που σήμερα αμφισβητείται δραματικά από την συντριπτική πλει οψηφία του ελληνικού λαού. Μια δεύτερη αναγκαία Συνταγματική ρύθμιση, είναι εκείνη που αφορά στην ίδρυση Συνταγματικού Δικα στηρίου. Θα πρέπει, επιτέλους, να παρακαμφθούν οι όποιες αντιδράσεις του Συμβουλίου της Επικρατεί ας που μέχρι σήμερα τροχοπεδούν τη θεσμοθέτηση ενός τέτοιου αναγκαίου συνταγματικού οργάνου. Θα προσθέταμε και μια τρίτη ρύθμιση, που εκ των τελευταίων εξελίξεων παρουσιάζεται αναγκαία. Αφορά στη διερεύνηση αδικημάτων του πολιτικού προσωπικού, που διεγείρει δικαίως το θυμικό της κοινής γνώμης. Γι’ αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να υπάρξει μια διαδικασία εξπρές, ώστε τουλάχιστον να αμβλυνθεί δυνητικά κάθε αμφισβήτηση της κοι νής γνώμης απέναντι στο πολιτικό προσωπικό και γενικότερα στους δημόσιους λειτουργούς. Σταχυολογήσαμε τις, κατά τη γνώμη μας, απολύ τως αναγκαίες συνταγματικές αλλαγές. Υπάρχουν και άλλα ζητήματα ήσσονος σημασίας για τα οποία δεν μπορούμε να επεκταθούμε σ’ ένα κείμενο ενός άρθρου.

14 ΤΕΥΧΟΣ_ 093