ΒΟΥΛΗ Επί του ... Περιστυλίου

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Παρουσίαση του συλλογικού τόμου για τους πρόσφυγες του 1922 Το Ίδρυμα της Βουλής στην Καβάλα και τη Δράμα, 20-22 Μαρτίου

Η παρουσίαση του τόμου για τους πρόσφυγες του 1922. Μεγάλη Λέσχη Καβάλας, 20.3.2025. Φωτό: Κώστας Σαραϊδάρης

Άγγελος Παληκίδης, Κυριάκος Λυκουρίνος, Σαπφώ Αγγελούδη-Ζαρκάδα. Μεγάλη Λέσχη Καβάλας, 20.3.2025, παρουσίαση του τόμου για τους πρόσφυγες του 1922. Φωτό: Κώστας Σαραϊδάρης

Ο ι νομοί Δράμας και Καβάλας είναι κομβικοί για την προσφυγική εγκατάσταση μετά το 1922. Μεγάλος αριθμός προσφύγων εγκα ταστάθηκε εκεί (ο μεγαλύτερος ποσοστιαία, σε όλη την Ελλάδα), μεταμορφώνοντας χωροταξικά, οικο νομικά, κοινωνικά και πολιτικά την περιοχή. Έτσι, το Ίδρυμα της Βουλής, σχεδόν αυτονόητα, το 2022, ανά μεσα στις άλλες δράσεις του, οργάνωσε συνέδριο με τίτλο Οι πρόσφυγες του 1922 και η δημιουργία της νέας Ανατολικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με τους δήμους Δράμας και Καβάλας. Πολλοί από τους ομιλητές και τις ομιλήτριες ήταν επιστήμονες που ζουν και εργάζονται στις δύο αυτές πόλεις, συ νεπώς το συνέδριο αποτέλεσε και καθρέφτη του πλούσιου επιστημονικού δυναμικού του τόπου. Τα πρακτικά του εκδόθηκαν πρόσφατα από το Ίδρυμα. Στην Καβάλα ο τόμος παρουσιάστηκε στις 20 Μαρτί ου, στη Μεγάλη Λέσχη, σε εκδήλωση που οργάνωσε το Ίδρυμα της Βουλής, σε συνεργασία με τον Δήμο

Καβάλας. Η βραδιά ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς εκπροσώπων των τοπικών αρχών, αλλά και προσφυ γικών σωματείων, κίνηση με συμβολική σημασία, κα θώς τα σωματεία αυτά αποτελούν τους ζωντανούς φορείς της προσφυγικής μνήμης. Ο Κυριάκος Λυκουρίνος (ιστορικός, τ. προϊστάμε νος των Γενικών Αρχείων του Κράτους - Αρχεία Νο μού Καβάλας) παρουσίασε τις τέσσερις ενότητες του τόμου: το γενικότερο πλαίσιο, την κοινωνική, οικονομική και οικιστική αποκατάσταση των προ σφύγων στην Ανατολική Μακεδονία, την πολιτική εκπροσώπησή τους, και, τέλος, την πολιτισμική δι άσταση και τις προσλήψεις στη λογοτεχνία και τη μνήμη. Κλείνοντας, χαρακτήρισε την αποκατάσταση των προσφύγων ως έπος του νέου ελληνισμού, μνη μονεύοντας τη ρήση του προέδρου της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων Χένρυ Μοργκεντάου. Η Σαπφώ Αγγελούδη-Ζαρκάδα (δρ αρχιτέκτων μηχανικός, ΑΠΘ) μίλησε για τον άθλο της στεγαστι

κής αποκατάστασης των προσφύγων στην Καβάλα, εγχείρημα επίπονο και μακροχρόνιο. Οι πρώτοι πρό σφυγες, ανέστιοι και πένητες, άρχισαν να φτάνουν μόλις τέσσερα χρόνια μετά τη δεύτερη βουλγαρι κή κατοχή, που είχε αφήσει εμφανείς πληγές στην πόλη. Η ομιλήτρια, προβάλλοντας και εικονογραφι κό υλικό, έδωσε μια εικόνα της μέσης προσφυγικής κατοικίας και των συνοικισμών. Τέλος, αναφέρθηκε στα μεγάλα έργα αποξήρανσης (1929-1937), και στις ευεργετικές τους συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την ανάπτυξη. Ο Άγγελος Παληκίδης (καθηγητής, ΔΠΘ) επισήμανε ότι πρέπει να εντάξουμε τη Μικρασιατική Καταστρο φή, τα προσφυγικά ρεύματα και την Ανταλλαγή στο πλαίσιο του ευρύτερου Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος, στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, εκτεί νεται από το 1912 έως το 1922/1923. Ως ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του επισήμανε τη συστηματική στο χοποίηση των αμάχων, τα μαζικά μεταναστευτικά

96 ΤΕΥΧΟΣ_ 093